Da li znate ko je oslikao praznične ikone u Crkvi Svete Trojice u Kraljevu?

U riznici kraljevačke Crkve Svetog Duha (Crkva Svete Trojice) čuvaju se i koriste u bogoslužbene svrhe, praznične ikone – njih ukupno 34. Autor, odonosno ikonopisac ovih ikona jeste poznati ruski emigrant, slikar Ivan Meljnikov. Ikone je naslikao po narudžbini Svetog Vladike Nikolaja Ohridskog i Žičkog 1940. godine.

Nakon što je napustio Rusiju posle revolucije, Ivan Meljnikov nastanio se u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca. Postao je jedan od najplodnijih ruskih ikonopisaca u inostranstvu, jer broj njegovih dela prelazi 7.000.

Knjiga venčanih u Manastira Sv. Nauma u Ohridu donosi sledeće podatke o njemu: Ivan J. Meljnikov, rođen 27. januara 1896. u Petrogradu, umetnik, otac Justin J. Meljnikov, trgovac, i majka Natalija iz Petrograda.

Prvi brak: nevesta: Hrisula Vasiljević, otac: Špiro Vasiljević, stolar, majka Vasilija, iz Bitolja. Obred venčanja 15. jula 1934. godine u manastiru Sv. Nauma u Ohridu. Venčanje obavio jeromonah Danilo, služitelj manastira Sv. Nauma. Jedan kum je bio Stojan Kovljanin, potporučnik Bitoljskog okruga, a drugi kum je bio Dmitrije S. Vasilević, stolar iz Bitolja. Ovaj dokument odražava ne samo podatke o Meljnikovovom braku, već sadrži i druge veoma važne podatke o njemu: o roditeljima Meljnikovim, o njegovoj profesiji, o društvenom statusu porodice njegove supruge.

On je sam sebe predstavljao kao umetnika iz Rusije (slikar iz Rusije). Poznato je da je Meljnikov bio učitelj – predavao je crtanje u školi „Dame Gruev“ u Bitolju. Oni koji su poznavali Meljnikova opisivali su ga kao veoma dobrog učitelja, plemenitog, koji se sa poštovanjem odnosio prema učenicima.

Meljnikova prava strast bili su ikonopis i freskopis. Meljnikov je proučavao ikone i živopis, stvarao ikone za hramove i živopisao ih, učio osnovama umetnosti ikonopisa i freskopisa svoje učenike. Prvi ikonostas završio je 1921. godine za Crkvu Sv. Nikole u selu Nakolec na Prespanskom jezeru. Njegova umetnost je najviše zastupljena u srpskim crkvama i manastirima Makedonije: među njima je Crkva Sv. Nikole u Strugi, Crkva Sv. Anastasije u manastiru Sv. Nauma, Crkva Sv. Petke u Bitolju, tri ikonostasa u Manastiracu kod Debra, Sv. Teodor Tiron u Srpci kod Bitolja. U drugim krajevima njegova dela poznata su u crkvama Sv. Prokopija i Sv. Đorđa, koje se nalaze kod Čačka, u Crkvi Vaznesenja Gospodnjeg u Osečini, u manastiru Preobraženja Gospodnjeg u Ovčarsko- Kablarskoj klisuri.

Za Crkvu Sv. Save u Manastiru Žiči Ivan Meljnikov izradio je jedinstven ikonostas od sedefa. Veličanstveni ikonostas nastao je za Crkvu Presvete Bogorodice u Čajniču. Meljnikov je živopisao i u manastiru Kalište, u carskoj kapeli manastira Sv. Nauma, u crkvama Presvete Bogorodice i Sv. Nedelje u Bitolju, u Crkvi Sv. Nikole u selu Sopotnici, u Crkvi Sv. Ilije u selu Žvakanje. Od 1946. radio je kao scenograf u Bitoljskom narodnom pozorištu, za koje je dizajnirao više od 60 predstava. Posle seobe u Ameriku izradio je ikonostase u srpskim pravoslavnim crkvama Sv. Sava u Njujorku (1962, 40 ikona), Sv. Nikole u Džonstaunu Pensilvanija (1965), Uspenje Presvete Bogorodice u Vindzoru, Kanada (1968–1969) .

Praznične ikone u Crkvi Svete Trojice u Kraljevu nastale su 1940. i ima ih ukupno 34:

1. Bogorodica Smolenska

2. Gospod Isus Hristos Svedržitelj

3. Sveti Nikolaj Miriklijski

4. Sveti knez Lazar

5. Sveti car Konstantin i carica Jelena

6. Sveta Tri Jerarha

7. Sveti Sava prvi srpski arhiepiskop

8. Sveti Vasilije Veliki

9. Sveti Arhiđakon Stefan

10. Vavedenje Presvete Bogorodice

11. Krštenje Isusa Hrista na reci Jordan – Bogojavljenje