Izraz želje za duhovnom transformacijom – otvoren Žički duhovni sabor „Preobraženje 2022“

Trideset prvu godinu zaredom, poštovaoci umetnosti i književnosti, srpske duhovnosti i tradicije, nekoliko dana uoči, i na samo Preobraženje Gospodnje, okupe se u gradu Kraljevu i Žiči – u slavu poezije. Manifestacija, prvi put organizovana 1992. godine, u okviru XIX takmičenja sela Srbije, na inicijativy članova Književnog kluba, danas je u široj i stručnoj javnosti Srbije poznata po svedenim i precizno definisanim sadržajima, koji uspostavljaju plodotvornu vezu između savremenog stvaralaštva i našeg kulturnog nasleđa, o čemu svedoči i bogat program koji su ove godine priredili Narodna biblioteka „Stefan Prvovenčani“, Narodni muzej Kraljevo i Književni klub Kraljevo.

Kao predsednik Organizacionog odbora Manifestacije odnosno domaćin grada u kome živi poezija, kako se o našem gradu već dugi niz godina govori u književnoj javnosti, obratio se gradonačelnik Kraljeva dr Predrag Terzić.

Kako je istakao gradonačelnik, manifestacija po kojoj je grad Kraljevo prepoznatljiv u celoj Srbiji, jedna je od najznačajnijih kulturnih manifestacija koje se održavaju u vreme Preobraženja. Značaj i ugled potvrđuje nižući godine i decenije neprekidnog postojanja ispunjenog bogatim programom, koji se s vremenom proširuje.

„Pored toga što ćemo dodeliti Žičku hrisovulju, ove godine drugi put imamo i Naučni skup ‘Publicistika u razvoju društva i države’, koji organizuju, uz Narodni muzej Kraljevo, Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu i Institut za političke studije iz Beograda. Naši naučnici iz čitave Srbije imaće pomoć od naučnih radnika iz zemalja u okruženju, ali i iz čitave Evrope. Očekujem da će ovaj naučni skup postati tradicionalan i da će se svake godine održavati baš u vreme Žičkog duhovnog sabora“, rekao je gradonačelnik zahvalivši Narodnom muzeju Kraljevo, Narodnoj biblioteci „Stefan Prvovenčani“ i svim poslenicima kulture koji su pomogli da se i ove godine održi Žički duhovni sabor.

„Očekujem da ćemo u narednim godinama uspeti da spojimo ove dve oblasti u jednu i da će Žički duhovni sabor potrajati više dana i okupiti sve naše ustanove kulture i naše prijatelje koji vole Kraljevo, vole kulturu i žele da pomognu da ova manifestacija iz godine u godinu sve više napreduje“, rekao je dr Predrag Terzić, koji je i jedan od učesnika i ovogodišnjeg dvodnevnog simpozijuma.

Manifestaciju koja traje već skoro trećinu veka otvorio je jedan od najznačajnijih savremenih srpskih pripovedača, ali i istančani liričar, pravnik sa doktoratom iz istorije, koji je od roditelja nasledio vezanost za biblioteke i tajanstvenu prašinu naslaganih tomova, dobitnik Ninove, nagrade „Meša Selimović“ i mnogih drugih, direktor Narodne biblioteke Srbije – Vladimir Pištalo.

U obraćanju, koje je bilo sasvim lično, Pištalo, koji je u Kraljevu išao u obdanište i osnovnu školu, naglasio je da prisustvo Žičkom duhovnom saboru doživljava kao povratak kući. On je, sećajući se vremena kada je u Kraljevu živeo, izmamio svojim kazivanjem osmehe, ali i podsetio na značaj Žiče koji je imala u ono vreme i koji ima i sada.

„Žičke duhovne svečanosti osnovane su kao izraz želje za duhovnom transformacijom. Nekad mi se čini da je transformacija prosto svest o životu, našem životu. Nesvest ne može biti transformacija. Ali svesni kontinuitet može. To je osećaj da život nije negde drugde, a život ključ znanja najjednostavniji od svih stvari“, rekaoje Vladimir Pištalo istakavši da mu je drago što je jednom ovakvom prilikom u Kraljevu, na manifestaciji po kojoj je vrlo važno da grad bude prepoznatljiv. Kako je kazao, kad čovek ima hrabrosti da nešto započne, nižu se godine, decenije, pa tako nastane jedna od najstarijih ovakvih institucija u Srbiji.

Tokom postojanja, Žički duhovni sabor „Preobraženje“ postao je mesto gde se pomno čuva i brižno neguje srpsko kulturno nasleđe i pravoslavna duhovnost. Na tom tragu je i izložba „Pod zlatnim i plavim nebom: ikone grčkih majstora od XV do XIX veka“ Narodnog muzeja Srbije, koju je otvorila mr Bojana Borić Brešković, direktorka Narodnog muzeja Srbije.

U okviru izbora autorke izložbe Branke Ivanić,muzejskog savetnika Narodnog muzeja Srbije, u postavku je uvršteno 147 ikona – autora sa teritorija tradicionalnih grčkih zemalja, kao i sa šireg područja u okviru Osmanskog carstva i susednih zemalja u kojem su uticaji grčke kulture ostali prepoznatljivi.

Prema rečima autorke izložbe, ove ikone su preobražene zato što je u njih uloženo više od tri godine rada, čišćenja, sređivanja svih vrsta. Izložba je pripremljena prošle godine za Dan Narodnog muzeja Srbije u Beogradu, potom je gostovala u Zaječaru, sada u Kraljevu.

„Deo je muzejske kolekcije ikona, koje su podeljene na srpske, ruske i grčke. Budući sve pravoslvne, razlikuju se u jeziku, ali i po karakteristikama svake od oblasti iz koje potiču. Rad na pripremi ikona je bio pun entuzijazma“, kazala je autorka naglasivši da je najveći priliv grčkih ikona u Narodni muzej bio u periodu od 1955. do 1975. godine.

Ikone u Narodnom muzeju u Kraljevu, koje je za nekoliko meseci trajanja izložbe u Narodnom muzeju u Beogradu videlo više od 30.000 ljudi, biće izložene do 7. oktobra.

U programu otvaranja Žičkog duhovnog sabora „Preobraženje 2022“ u Narodnom muzeju u Kraljevu učestvovao je i pojac Ivan Trajković, u pratnji Vujice Vasiljevića i Dušana Dunjića, iz pevnice kraljevačkog Hrama Svetog Save.

Izvor: Grad Kraljevo